przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

×

Uwaga

There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/galeria/kkiop/2013/2013_grudzien

Warning: imagejpeg() [function.imagejpeg]: Unable to open '/vol1/users/pttk_gliwice/gliwice.pttk.pl/cache/jw_sig/jw_sig_cache_9b7c24aa2a_kowali_kzwyczajny.jpg' for writing: Permission denied in /vol1/users/pttk_gliwice/gliwice.pttk.pl/plugins/content/jw_sig/jw_sig/includes/helper.php on line 152

3.Dzień morza..

21 MARCA – PIERWSZY DZIEŃ WIOSNY

Wiosna- jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Wiosna astronomiczna rozpoczyna się w momencie równonocy wiosennej i trwa do momentu przesilenia letniego, co w przybliżeniu oznacza na półkuli północnej okres pomiędzy 20 marca a 22 czerwca.

Wczesną wiosną topi się Marzannę, (Śmiertkę,Śmiercichę) słowiańską boginię mroźnej zimy i śmierci. Marzanna, to również nazwa kukły przedstawiającej boginię, którą w rytualny sposób palono bądź topiono w czasie wiosennego Jarego Święta, aby przywołać wiosnę.

Jare Święto (Jare Gody) – w kulturze słowiańskiej kilkudniowy cykl obrzędowy przypadający w okresie równonocy wiosennej ,związany z zakończeniem zimy i powitaniem wiosny. Okres zwyczajów i obrzędów magicznych (znanych z przedchrześcijańskiej kultury ludowej Słowian) rozpoczynały przygotowania do symbolicznego przepędzenia zimy, które polegało na topieniu lub spaleniu w pierwszy dzień wiosny słomianej kukły zwanej Marzanną. Kukłę wykonywano ze słomy, owijano białym płótnem, zdobiono wstążkami i koralami.Tradycja nakazywała, aby dziecięcy orszak z Marzanną i zielonymi gałązkami jałowca w dłoniach, obszedł wszystkie domy we wsi. Wieczorem kukłę przejmowała młodzież. W świetle zapalonych gałązek jałowca wyprowadzano Marzannę ze wsi, podpalano i wrzucano do wody. Z topieniem Marzanny również obecnie związane są różne przesądy: nie wolno dotknąć pływającej w wodzie kukły, bo grozi to uschnięciem ręki, obejrzenie się za siebie w drodze powrotnej może spowodować chorobę, a potknięcie i upadek – śmierć w ciągu najbliższego roku.

22 MARCA – DZIEŃ OCHRONY MORZA BAŁTYCKIEGO

i ŚWIATOWY DZIEŃ WODY

Światowy Dzień Wody – World Water Day, został ustanowiony rezolucją z 22 grudnia 1992 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w ramach Agendy 21, w czasie konferencji Szczyt Ziemi 1992 (UNCED) w Rio de Janeiro. Powodem był fakt, że ponad miliard ludzi na świecie cierpi z powodu braku dostępu do czystej wody pitnej.

Także 22 marca w krajach położonych nad Morzem Bałtyckim jest obchodzony Dzień Ochrony Bałtyku. Został ustanowiony przez Komisję Helsińską w 1997 roku jako element Światowego Dnia Wody.

Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku, znana również jako Komisja Helsińska lub HELCOM, jest organizacją międzynarodową proklamowaną przez konwencję helsińską z 1974 r. jako jej organ wykonawczy. Zadaniem jej jest monitorowanie oraz ochrona środowiska naturalnego Morza Bałtyckiego. Zespół ekspertów pracujących dla HELCOM-u zbiera informacje o stanie środowiska oraz zanieczyszczeniach zrzucanych do morza.

Sygnatariuszami konwencji helsińskiej , a zatem członkami HELCOM, są:

Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Polska, Rosja, Szwecja, Wspólnota Europejska.

29 MARCA – GODZINA DLA ZIEMI (godz. 20.30)

Godzina dla Ziemi (Eart Hour) – akcja związana z zieloną polityką, stworzona przez World Wide Fund for Nature odbywająca się w każdą ostatnią sobotę marca, począwszy od 2007 roku.

Ma ona na celu nakłonienie zwykłych ludzi, a także korporacje, do wyłączenia na jedną godzinę świateł oraz urządzeń elektrycznych w domach i biurach. Skłania ona do refleksji nad zmianami klimatu.

  • Po raz pierwszy akcja odbyła się w roku 2007 w Sydney. Wzięło w niej udział 2,2 mln osób.

  • W roku 2008 udział w akcji która odbyła się 28 marca, wzięło udział już 50 milionów osób w 370 miastach na całym świecie, w Polsce światła zgasły w Warszawie i Poznaniu.

  • W 2009 roku udział w akcji zadeklarowało ponad 700 miast z 78 krajów.

  • W roku 2010 wyłączenie światła na 60 minut było największą akcją dla środowiska w historii – podał WWF. Włączyło się do niej ponad 4,5 tys. miast w 128 krajach. W Polsce udział wzięło 40 miast, w tym 15 wojewódzkich.

  • W 2014 w Warszawie zostanie wyłączone oświetlenie Stadionu Narodowego, Pałacu Kultury i Nauki, Zamku Królewskiego. W Katowicach oświetlenie Spodka, w Krakowie Sukiennic i Kopca Kościuszki. Inne miasta też zadeklarowały swój udział w akcji.

World Wide Fund for Nature (WWF) – Światowy Fundusz na rzecz Ochrony Przyrody, to organizacja pozarządowa powstała w 1961 roku jako organizacja ekologiczna o charakterze międzynarodowym. Misją WWF jest powstrzymanie degradacji środowiska naturalnego Ziemi i stworzenie przyszłości , w której ludzie będą żyli w harmonii z przyrodą.

W czasie prawie 50 lat swojego istnienia WWF zainicjował, przeprowadził lub pomógł w realizacji ponad 12 600 przedsięwzięć na rzecz ochrony przyrody w 154 krajach świata, przyczyniając się do powstania 270 parków narodowych.

Tekst A.Koterbicka

Źródło: WIKIPEDIA

Pierwszy dzień wiosny, obchodzony jest w dniu równonocy wiosennej, który najczęściej przypada w dniu 21 marca lub dnia poprzedniego lub następnego, w zależności gdzie jest obserwowana. W XX wieku wiosna w strefie czasowej Polski rozpoczynała się zwykle 21 marca, zas w miarę przybliżania się końca stulecia coraz częściej 20 marca. W 2011 roku pierwszy dzień wiosny przypadł na 21 marca, zaś wszystkie kolejne do roku 2043 będą obchodzone wyłącznie 20 marca, a od 2044 roku – 19 albo 20 marca. Kolejny początek wiosny w dniu 21 marca nastąpi dopiero w roku 2102. Przyczyną zjawiska jest ruch punktu Barana związany z precesją ziemskiej osi rotacji.

 

MILCZENIE ROŚLIN

MILCZENIE ROŚLIN

(fragment)

Jednostronna znajomość między mną a wami

rozwija się nie najgorzej,

Wiem co listek, co płatek, kłos, szyszka, łodyga

i co się z wami dzieje w kwietniu, a co w grudniu.

Chociaz moja ciekawość jest bez wzajemności,

nad niektórymi schylam się specjalnie,

a ku niektórym z was zadzieram głowę.

Macie u mnie imiona:

klon, łopian, przylaszczka,

wrzos, jałowiec, jemioła, niezapominajka,

a ja u was żadnego.

Podróż nasza jest wspólna.

W czasie wspólnych podróży rozmawia się przecież,

wymienia się uwagi choćby o pogodzie,

albo o stacjach mijanych w rozpędzie....

Nie brakłoby tematów, bo łączy nas wiele

Ta sama gwiazda trzyma nas w zasiegu.

Rzucamy cienie na tych samych prawach.

Próbujemy coś wiedzieć, każde na swój sposób,

a to, czego nie wiemy, to też podobieństwo.

Objaśnię jak potrafię, tylko zapytajcie:

co to takiego oglądać oczami,

po co serce mi bije

i czemu moje ciało nie zakorzenione.

Ale jak odpowiadać na niestawiane pytania,

jeśli w dodatku jest się kimś

tak bardzo dla was nikim.

Rozmowa z wami konieczna jest i niemożliwa

Pilna w życiu pospiesznym

i odłożona na nigdy

Wisława Szymborska

 

KALENDARIUM 2014

9 STYCZEŃ DZIEŃ LIGI OCHRONY PRZYRODY

24 -28 LUTY ŚWIATOWY TYDZIEŃ MOKRADEŁ

21 MARZEC PIERWSZY DZIEŃ WIOSNY

22 MARZEC DZIEŃ OCHRONY MORZA BAŁTYCKIEGO

22 MAJ DZIEŃ PRAW ZWIERZĄT

23 MAJ ŚWIATOWY DZIEŃ ŻÓŁWIA

31 MAJ DZIEŃ BOCIANA BIAŁEGO

5 CZERWIEC DZIEŃ OCHRONY ŚRODOWISKA

22 CZERWIEC PIERWSZY DZIEŃ LATA

1 LIPIEC DZIEŃ PSA

7 SIERPIEŃ DZIEŃ PSZCZOŁY

22 WRZESIEŃ SPRZĄTANIE ŚWIATA 2014

23 WRZESIEŃ PIERWSZY DZIEŃ JESIENI

28 WRZESIEŃ ŚWIATOWY DZIEŃ MORZA

30 WRZESIEŃ ŚWIATOWY DZIEŃ RZEK

4 PAŹDZIERNIK ŚWIATOWY DZIEŃ ZWIERZĄT

22 GRUDZIEŃ PIERWSZY DZIEŃ ZIMY

 

PRZYRODA W GRUDNIU

ZIMA. Zmienia się zasadniczo wygląd naszej ziemi. Zwykle mamy już w tym czasie opady śnieżne. Umiarkowane opady śniegu chronią rośliny przed przemarznięciem, zbyt duże natomiast, zwłaszcza mokrego, mogą stać się przyczyną wielu szkód, przede wszystkim w lesie.

Mokry śnieg, padając dużymi płatami, osadza się w znacznej ilości na szpilkach, na nie- opadniętych jeszcze liściach i gałązkach. Pod jego ciężarem łamią się gałęzie, a przez otwarte rany przedostają się później zarodniki różnych grzybów, które powodują chorobę drzewa.

Spadek temperatury i opady śniegu wywierają znaczny wpływ na życie wielu zwierząt. Niektóre z nich zapadają w sen zimowy. Nasz największy ssak – niedźwiedź brunatny śpi od grudnia do marca, w swoim barłogu zwanym gawrą, w gęstwinie leśnej. Na zimę zasypiają również: borsuk, świstak i chomik, a w jaskiniach nietoperze. Płazy i gady chronią się pod ziemią lub w szczelinach drzew (stare dziuple, korzenie itp.) gdzie popadają w odrętwienie.

Wiele zimujących u nas ptaków prowadzi nadal aktywne życie. Wśród gałęzi drzew uwijają się maleńkie mysikróliki o pomarańczowo-żółtych piórkach, sikory bogatki,sikory modre, sikory ubogie oraz sosnówki i raniuszki. W towarzystwie tych ptaszków można spotkać dzięcioły pstre, kowaliki i pełzacze. Należy przypomnieć, że kowalik jest jedynym naszym ptaszkiem, który potrafi pełzać po pniu główką zwieszoną ku dołowi.

Nazwa miesiąca pochodzi od „grudy” czyli zmarzniętej ziemi.

 

WIERSZ NA GRUDZIEŃ

 
Spojrzałem w okno – i pięknie i smutno-
Śnieg okrył pola, wzgórza i doliny,
Niby na blechu rozesłane płótno
Zawiane wszystkie drogi i drożyny;
Nikt nie przychodzi – tylko tam daleko,
Stoi dąb stary – jak olbrzym w pościeli-
I jemiołową spogląda powieką,
Azali prędko zima się wybieli?....

JAN PRUSINOWSKI

 
PRZYSŁOWIA NA GRUDZIEŃ
 
Pierwszego grudnia, gdy pogoda służy, ciepłą i krótką zimę wróży.
Barbara po wodzie – Boże Narodzenie po lodzie.
Przed Adamem bardzo biało, będzie zima śniegu mało.

 

 

{gallery}kkiop/2013/2013_grudzien{/gallery}

 

Autor zdjęć krajobrazu -Leon Hupka.

Zdjęcia ptaków WIKIPEDIA.

PRZYRODA W LISTOPADZIE

PÓŹNA JESIEŃ. Zbliża się zima. Rośliny i zwierzęta przygotowują się do przetrwania tej trudnej dla nich pory roku. Jesienne wichry obrywają resztki liści pozostałych na drzewach. Jedynie dęby i graby nie dają się z nich ogołocić. Wprawdzie liście ich są już martwe i mają zmienioną barwę na szarobrunatną, ale trzymają się bardzo mocno na gałęziach. Dojrzewają nasiona jałowca i ligustru oraz reszta nasion sosny, świerka, modrzewia, jesionu grabu, lipy drobnolistnej, klonu i olchy czarnej. Większość owadów zapadła już w zimowy sen, ukryta w glebie, ściółce, pod korą drzew i w wielu innych miejscach. Na ogołoconych z liści drzewach i krzewach widać teraz gniazda, tak sprytnie ukryte przez całe lato. Stare gniazda należy usunąć, aby udostępnić ptakom szczególnie korzystne miejsca na ich przyszłoroczne siedziby. Wyjątek stanowią gniazda strzyżyka, który w okresie zimy chętnie z nich korzysta jako z miejsc noclegowych.

 

Czytaj więcej...