przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

2014.09.10 REPORTAŻ Z WYPRAW DO PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ W LATACH 1981/82

Prezentacja – relacja z wędrówek grupy klubowiczów po Puszczy Białowieskiej – to
wspomnienia sprzed trzydziestu lat, pięknie zarejestrowane na zdjęciach. Z grupy dziewięciu osób
które uczestniczyły w wyprawie żyją tylko trzy. Zostawmy może listę zidentyfikowanych przez
„eksplorerów” roślin, grzybów, motyli czy chrząszczy a poświęćmy uwagę osobie bardzo
zasłużonej dla Puszczy Białowieskiej, mianowicie Jackowi Wysmułkowi (1937-1983)
W 1956 objął stanowisko leśniczego w Nadleśnictwie Wetlina w Bieszczadach. W lipcu 1960
roku został zatrudniony jako leśniczy w leśnictwie "Parki" w Białowieskim Parku Narodowym
(BNP), i pierwsze obserwacje prowadził pod kierunkiem prof. Jana Karpińskiego Jako leśniczy w
BNP zdecydowanie walczył z kłusownictwem a także czynił . starania o utworzenie strefy
ochronnej parku narodowego. Na tym stanowisku pracował przez czternaście lat.
W kwietniu 1975 roku rozpoczął pracę w Nadleśnictwie Białowieża na stanowisku leśniczego ds.
turystyki i ochrony przyrody. Urządzał kempingi, zaprojektował sieć pól namiotowych:
"Pogorzelce", "Grudki" i "Budy" dla indywidualnych turystów. Zagospodarował uroczysko Stara
Białowieża jako miejsce ogniskowe dla zbiorowych wycieczek, a także "Filipówkę" i "Hajduki",
ogradzając te miejsca oryginalnym płotem z krążków lipy. Zrekonstruował też niektóre stare krzyże
powstańcze i żołnierskie na terenie puszczy, m.in. krzyż na Górze Batorego i krzyż przed polem
namiotowym we wsi Pogorzelce. Wytyczył w Puszczy Białowieskiej dwa szlaki turystyczne.
Pierwszy z nich Szlak Dębów Królewskich powstał w latach 1977-1979 w uroczysku Stara
Białowieża. Razem z żoną Barbarą, wyszukali grupę kilkusetletnich dębów, nadając im imiona
książąt litewskich i królów polskich, którzy polowali w Puszczy Białowieskiej. Przy każdym z dębów
umieszczona jest tabliczka z informacją o drzewie i osobie, której imieniem jest nazwana. Drugi
szlak nazwany Żebra -Żubra długości ok. 4 km, prowadzący m.in. po kładkach przez różne
siedliska puszczańskie powstał w latach 1978-1981. W miejscach najbardziej interesujących
razem z żoną umieścili tabliczki z odpowiednimi objaśnieniami.
Jacek Wysmułek ratował stare pomnikowe drzewa, które w bardzo szybkim tempie znikały z
Puszczy Białowieskiej. Wyszukał w puszczy ponad 150 dębów, jesionów oraz innych gatunków,
które odpowiadały wszelkim kryteriom pozwalającym zaliczyć je do pomników przyrody i
zabezpieczał je płotkami i tabliczkam. Współuczestniczył także w wyznaczaniu w Puszczy
Białowieskiej nowych rezerwatów przyrody.
Był przewodnikiem turystycznym, posiadał pierwszą klasę przewodnicką. Zaprojektował
odznakę "Przewodnik Białowieski PTTK" oraz plakietki na różne uroczystości Koła.
Jeden z dębów, uznany jako pomnik przyrody w 1976 roku, został pózniej nazwany im. Jacka
Wysmułka.
Ile zostało z tego co stworzył Pan Jacek, jak wyglądają dzisiaj ścieżki, ile drzew pomnikowych
przetrwało, to przy okazji wyprawy do Puszczy Białowieskiej , możecie Państwo sprawdzić.
Opracowanie na podstawie prezentacji autorstwa Teresy i Henryka Hadaszów, Aleksandra
Koterbicka.