przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

2014 .06.08 29 SPOTKANIE ŚRODOWE

1. ROK KOLBERGA 2014 – ŻYCIE I DZIEŁO
6 grudnia 2013 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
przyjął uchwałę uznającą rok 2014 Rokiem Oskara Kolberga.
W uzasadnieniu decyzji znalazły się następujące słowa: "Dorobek naukowo-badawczy Oskara Kolberga dokumentujący kulturę ludową XIX wieku jest imponujący ze względu na wszechstronny zakres jego zainteresowań kulturą ludu oraz geografię badań, obejmującą Polskę przedrozbiorową i obszary ludowych kultur Ukrainy, Białorusi, Litwy, Śląska, Słowian Południowych, Łużyczan, Czechów i Słowaków".
Henryk Oskar Kolber urodził się 22 lutego w 1814 roku w Przysusze, w powiecie opoczyńskim. Wkrótce jego ojciec otrzymał stanowisko profesora Uniwersytetu Warszawskiego. Kolbergowie zamieszkali w oficynie Pałacu Kazimierzowskiego, sąsiadując z rodziną Fryderyka Chopina  i Kazimierza Brodzińskiego. W latach 1823-1830 Oskar uczęszczał do Liceum Warszawskiego; równocześnie pobierał naukę gry na fortepianie m.in. u Józefa Elsnera. Po ukończeniu Liceum Kolberg podjął pracę urzędnika, równocześnie kontynuując w latach 1832-1836 studia muzyczne w Berlinie, ponieważ początkowo wiązał swoją przyszłość z karierą kompozytorską. Oprócz liryki wokalno-instrumentalnej szczególne znaczenie mają jego mazurki i kujawiaki, nawiązujące do motywów ludowych. Z czasem zarzucił jednak twórczość kompozytorską i skierował swoje zainteresowania wyłącznie w stronę dokumentowania folkloru. Dla Oskara Kolberga muzyka  i etnografia stały się sensem życia; w 1842 wydał pierwszy zeszyt "Pieśni ludu polskiego", ostatecznie jednak zmienił plany wydawnicze i w roku 1865 ukazała się pierwsza część jego dzieła "Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce". Odtąd konsekwentnie realizował tę nową koncepcję poprzez serię monografii regionalnych, tworzących obraz XIX-wiecznej polskiej kultury ludowej. W poszukiwaniu źródeł Oskar Kolberg objechał niemal całą Polskę. Wynik jego pracy to dzieło ogromne. W 38 tomach, wydanych za życia i w pierwszych latach po śmierci etnografa, znalazło się około 12,5 tysiąca pieśni, ponad 550 bajek i 2710 przysłów.
Teka Śląska „Ludu”. Systematycznych badań na Śląsku Kolberg nie przeprowadził. Nie pomijał jednak tego regionu, gdy śledząc prasę i aktualne publikacje dotyczące wszystkich interesujących go dziedzin wiedzy, przygotowywał notatki, odpisy i wyciągi. Niemal do końca życia, bo do roku 1887 powiększał zasoby swej śląskiej „Teki” i zachęcał innych do badania tegi regionu.
W miarę upływu czasu etnograf zyskał popularność, a poważne towarzystwa naukowe przyjmowały go w poczet członków. Był m.in. honorowym członkiem Towarzystwa dla Wykształcenia Muzyki w Galicji, Cesarskiego Towarzystwa Geograficznego w Petersburgu, członkiem-korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, członkiem Towarzystwa Pedagogicznego we Lwowie, członkiem-korespondentem Cesarskiego Towarzystwa Miłośników Przyrody, Antropologii i Etnografii z siedzibą w Moskwie oraz członkiem Komisji Archeologicznej i Antropologicznej Akademii Umiejętności.
Na początku lat siedemdziesiątych opuścił Warszawę i zamieszkał początkowo w okolicach Krakowa, a w 1884 r. przeniósł się do Krakowa, gdzie zmarł 3 czerwca 1890 roku i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Opracowanie. G. Rościszewska
Na podstawie: Wikipedia
Culture.pl
strona Instytutu Muzyki i Tańca w Warszawie
strona Instytutu im. Oskara Kolberga w Poznaniu
Oskar Kolberg  Dzieła wszystkie, Tom 43 „Śląsk”

2. POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI – ZAMKI RYCERSKIE, RODOWE, MAGNACKIE SIEDZIBY, WAROWNIE, ŚWIADCZĄCE O MILITARNEJ POTĘDZE.

Polska nazwa zamek pochodzi od zamykania drzwi lub zamknięcia. Pojawiła się w pierwszej połowie XIV wieku i zastępowano nią nazwy łacińskie castrum, castellum.
O znanych budowlach - ciekawie określonych przez autora, opowiedziała kol. Jadwiga Szandar.na podstawie „”PRZEWODNIKA PO ZAMKACH W POLSCE , wyd. BP- PARTNER KLUB 2003/2004s
    CHĘCINY – królewski skarbiec.
    ZAMEK CZOCHA – powrót do przeszłości
    CIECHANÓW – gotycka świetność
    GRODNO – śląska rezydencja militarna
    KÓRNIK – bajkowa rezydencja
    KRASICZYN – rodowa siedziba
    KRZYSZTOPÓR – sen o potędze
    MALBORK – europejska stolica
    MIRÓW – orla wartownia
    NIEDZICA – egzotyczna tajemnica
    OGRODZIENIEC – ślad rycerskiej świetności
    RADZYŃ CHEŁMIŃSKI – cień imperium
    BĘDZIN – rycerska siedziba
Opracowanie :Aleksandra Koterbicka