przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

Środa 12.02.2014 r. Temat: Wojciech Kilar

Wojciech Kilar, jeden z największych współczesnych kompozytorów polskich, urodzony w 1932 r. we Lwowie, swe dorosłe życie związał z Katowicami. Tu ukończyl studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, tu zamieszkał, ożenił się i pracował. Mawiał o sobie „Ślązak ze Lwowa, ale Ślązak”.
Po studiach uczestniczył w Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadt, a w latach 1959-1960 jako stypendysta rządu francuskiego kształcił się pod kierunkiem Nadii Boulanger w Paryżu. Jako kompozytor zadebiutował w 1955 r. neoklasyczną Małą Uwerturą na orkiestrę symfoniczną. Od początku lat sześćdziesiątych współtworzył wraz z Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Góreckim nową polską szkołę awangardową. Prawykonania utworów z tego okresu miały miejsce głównie podczas kolejnych edycji Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. W połowie lat siedemdziesiątych Kilar zaczął coraz wyraźniej nawiązywać do tradycji, w jego muzyce pojawiły się inspiracje ludowe i religijne. Ważne dzieła z tego okresu to: Krzesany (1974), Bogurodzica (1975), Kościelec 1909 (1976), Exodus (1980), Angelus (1984), Orawa (1986). Przez wiele lat kompozytor związany był z Jasną Górą. Pierwszym, ściśle liturgicznym dziełem kompozytora jest „Missa pro pace” powstała w 2000 roku z okazji jubileuszu stulecia Filharmonii Narodowej, w intencji pokoju na nowe tysiąclecie. Kolejne to m.in. Magnifikat, V Symfonia „Adwentowa” , Veni Creator, Te Deum.
O ile sukcesy religijnych utworów komponowanych w ostatnich latach właściwie ograniczają się do polskiej publiczności, to międzynarodowym uznaniem i popularnością cieszy się jego muzyka filmowa. Począwszy od 1958 r. napisał muzykę do ponad 130 filmów. Współpracował z wieloma reżyserami: Andrzejem Wajdą, Kazimierzem Kutzem, Krzysztofem Zanussim (począwszy od Struktury kryształu stworzył muzykę do niemal wszystkich filmów tego reżysera), Krzysztofem Kieślowskim, Stanisławem Różewiczem, Wojciechem Hasem, Tadeuszem Konwickim, Markiem Piwowskim, Romanem Polańskim, Jane Campion. Wyjątkowym sukcesem okazała się muzyka do filmu „Dracula” Francisa Forda Coppoli.
W latach 1979-1981 pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich. W 1977 został członkiem-założycielem Towarzystwa im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Był również członkiem Związku Podhalan. Wchodził także w skład Komisji Repertuarowej Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", był Członkiem Rady Patronackiej Instytutu Jagiellońskiego.
Wojciech Kilar uhonorowany został Orderem Orła Białego, oraz wieloma innymi odznaczeniami polskimi i zagranicznymi.
Wojciech Kilar zmarł w Katowicach 29.12.2013 r.
Opracowanie: G. Rościszewska na podstawie Wikipedii i artykułów w Gazecie Wyborczej