przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

×

Uwaga

There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/galeria/kkiop/2015/2015.09_kasztan_jadalny

Warning: imagejpeg() [function.imagejpeg]: Unable to open '/vol1/users/pttk_gliwice/gliwice.pttk.pl/cache/jw_sig/jw_sig_cache_a4b43a8473_01_owoc_kasztana_jadalnego.jpg' for writing: Permission denied in /vol1/users/pttk_gliwice/gliwice.pttk.pl/plugins/content/jw_sig/jw_sig/includes/helper.php on line 152

KASZTAN JADALNY - CASTANEA SATIVA

KASZTAN JADALNY - CASTANEA SATIVA

Rodzina: Bukowate

Występowanie:Główny obszar występowania tego gatunku obejmuje zachodnią oraz południową

Europę, Hiszpanię,Francję i Włochy. Na wschodzie dochodzi przez Turcję aż do Kaukazu. W

Polsce rośnie sporadycznie, glównie w województwie dolnośląskim i zachodniopomorskim.

Niekiedy sadzony w parkach i ogrodach. Uważa się, że ponowne zasiedlenie przez kasztana

jadalnego terenów położonych na północ od Alp po ustąpieniu lodowca (np. we Francji i

Niemczech) nie było spontaniczne , lecz przyczynili się do tego Rzymianie. Został on przez nich

prawdopodobnie nasadzony, podobnie zresztą jak wiele innych roślin użytkowych

Kwitnie w czerwcu i lipcu. Zapylenie odbywa się dzięki owadom: chrząszczom, muchom,

trzmielom, przy czym drzewa te są częściowo wiatropylne. Owoce dojrzewają w październiku, a do

rozprzestrzeniania nasion przyczyniają się wiewiórki oraz inne gryzonie, a także ptaki: wrony,

sójki.

Kwiaty rozdzielnopłciowe, rozmieszczone jednopiennie. Kwiaty męskie z niepozornym,

żółtozielonym okwiatem i maksymalnie 12 białymi pręcikami. Zaopatrzone w miodniki

wytwarzające nieprzyjemny rybi zapach. Zebrane w długie do 15 cm, wyprostowane kłosy. U

nasady kwiatostanów męskich znajdują się kwiatostany żeńskie po 1-5 ustawione pionowo. Złożone

są z trzech czerwonawych kwiatów otoczonych miseczką owocową.

Liście opadające na zimę, ustawione skrętolegle. Podłużne lancetowate o zaostrzonym

wierzchołku, długości około 30 cm, krótkoogonkowe. Brzeg ząbkowany z ząbkami delikatnie

wyciągniętymi. Skórzaste, z wierzchu błyszczące, ciemnozielone, od spodu jaśniejsze.

Owoce - orzechy nazywane kasztanami, gładkie, zwykle o czerwonobrązowym pasiastym

zabarwieniu, po 3 w czteroklapowej kupuli, pokrytej gęstymi kolczastymi wypustkami. Pod

błyszczącą, brazowa skórką orzecha znajduje się wysokokaloryczny mączysty miąższ.Kasztany

jadalne wzmacniają odpornaośc organizmu, są bardzo bogate w skrobię, nie brakuje im też białka i

tłuszczu, a 2/3 wszystkich tłuszczy to tłuszcze nienasycone wskazane w chorobach serca. Zawierają

także kwas jabłkowy, lecytynę, magnez, żelazo, potas i witaminy B1, B2 oraz E. Rozróżnia się dwa

rodzaje kasztanów, które po francusku nazywane są „marron” i „chataigne”. Najsmaczniejsze i

najbardziej dorodne są orzechy typu „marron”, uzyskiwane z najszlachetniejszych odmian,

rozmnażanych wyłącznie wegetatywnie. Ich owoce zawierają zwykle jeden, najwyżej dwa duże

kasztany.

Drewno tego gatunku wykorzystuje się do budowy statków, beczek na wino oraz fornirów i

mebli.

Kuchnia: Bardzo smaczne kasztany jadalne można przyrządzać na różne sposoby. Od wieków z

suszonych kasztanów wytwarzano mączkę którą po zmieszaniu z mąką pszenną lub jęczmienną

używano do wypieku chleba. Z mąki kasztanowej do dziś smaży się różnego rodzaju placki,

racuchy, wypieka ciasta i przyrządza desery. Ciasto z mąki kasztanowej w czasie pieczenia silnie

wyrasta i jest bardzo pulchne. Dodaje się ją również do zup i sosów. Z ugotowanej na gęsto w

mleku lub wodzie uzyskuje się bardzo popularną we Włoszech potrawę – polentę. Jesienią i w

począkach zimy na ulicach miast francuskich, włoskich a nawet w Londynie spotyka się

sprzedawców gorących kasztanów, pieczonych w małych przenośnych piecykach ogrzewanych

węglem drzewnym.

W czasie wycieczki klubowej do Szymocic,w sierpniu 2015 roku, zwróciło naszą uwagę piękne

drzewo rosnące na prywatnej posesji, okazał się nim być kasztan jadalny (zdj.1,2,3). Drugi okaz

kasztana jadalnego odkryliśmy w ogródku POD „RADOŚĆ”w Gliwicach, łatwo go zauważyć bo

rośnie tuż przy betonowym płocie, od strony pól (zdj.4 do 7)

{gallery}kkiop/2015/2015.09_kasztan_jadalny{/gallery}

Opracowanie: Aleksandra Koterbicka, na podstawie:

DRZEWA – Mark Bachofer, Joachim Mayer. Wydawnictwo MULTICO

DRZEWA – Przewodnik Collinsa.Wydawnictwo MULTICO.

WIKIPEDIA

Zdjęcia własne.