przy Oddziale PTTK Ziemi Gliwickiej

Klub Krajoznawstwa i Ochrony Przyrody

WAWRZYNEK WILCZE ŁYKO

WAWRZYNEK WILCZE ŁYKO
Daphne mezereum L.
Do czego nawiązuje łacińska nazwa rośliny ? Daphne to u starożytnych Greków nazwa
drzewa laurowego w które została przemieniona nimfa Daphne.Uchodziła za córkę boga
Penejosa lub boga Ladona i Gai. Daremnie próbując uciec od zakochanego w niej
Apollina, Dafne wyprosiła u ojca, aby zmienił ją w drzewo laurowe. Nazwa ta została
nadana przez Lineusza ze względu na podobieństwo liści wawrzynka do liści drzewa
laurowego. Nazwa rodzajowa mezereum pochodzi prawdopodobnie z arabskiego
mazerium lub perskiego mazeriyn = martwy i nawiązuje do trujących właściwości rośliny.
Wawrzynek wilcze łyko jest krzewem wysokości 0,3 – 1,5(2) m. Kwiaty pojawiają się
wcześnie styczeń/ luty lub kwiecień /maj, jeszcze przed rozwojem liści.
Są różowe i pachnące, osadzone przeważnie po trzy w kątach blizn po zeszłorocznych
liściach. Bogate w nektar dostarczają wczesną wiosną pokarmu trzmielom, pszczołom i
motylom dziennym.Co ciekawe, korony kwiatowej brak, zamiast niej kielich tworzy różowopurpurową
lub karminowoczerwoną okrywę kwiatową. Po przekwitnięciu pojawiają się
owoce, skupione po trzy tak jak wcześniej kwiatki, początkowo zielone, latem dojrzewają
przyjmując czerwoną barwę. Owoce zjada dziesięć gatunków ptaków m.in. dzwoniec
zwyczajny, jarząbek zwyczajny, grubodziób zwyczajny, piegża. Ponieważ w przewodach
pokarmowych ptaków, nasiona nie ulegają trawieniu, w ten sposób są przez nie
rozsiewane (ornitochoria).
W stanie naturalnym krzew ten występuje w całej Europie, w zachodniej Syberii, na
Ałtaju i Kaukazie, a także w Azji Mniejszej. W Polsce spotykany jest w cienistych lasach
liściastych i mieszanych oraz zaroślach na niżu i w górach. Jest bardzo wrażliwy na suszę,
ale za to odporny na mrozy.Podlega ścisłej ochronie.
Cała roślina jest silnie trująca. Zjedzenie 10-12 dojrzałych owoców może
spowodować śmierć dorosłego człowieka, dla dziecka nawet jeden lub dwa owoce mogą
być śmiertelne. Zawarte w nich glikozyd, dafnina oraz substancja żywicowata mezereina
mają silne właściwości toksyczne. Trucizna wchłania się przez skórę i z przewodu
pokarmowego, działa silnie drażniąco miejscowo i ogólnie ustrojowo w wyniku
oddziaływania na ośrodkowy układ nerwowy, układ krążenia i nerki. Roślina podrażnia
również skórę i błony śluzowe; już sam kontakt z nią, bez doustnego spożycia, może
powodować zaczerwienienie, obrzęki i pęcherze.
Opracowanie i zdjęcia Aleksandra Koterbicka.
Literatura:
Bruno P. Kremer – KRZEWY.
Leokadia Witkowska-Żuk – ALTAS ROŚLINNOŚCI LASÓW.
WIKIPEDIA.
Zdjęcia: 17.02.2014, Taciszów

Free Lightbox Gallery